دومین شهر تاریخی جهان؛ یزد

دومین شهر تاریخی جهان؛ یزد

یزد، نخستین شهر خشت خام و دومین شهر تاریخی جهان بعد از ونیز ایتالیا است. این شهر به جهت اقلیم گرم و خشکی که دارد، از معماری منحصر به فرد و ویژه‌ای برخوردار است که خشت به خشت و ریگ‌ به ریگ آن، تاریخ خود را به رخ جهانیان می‌کشاند. بافت تاریخی شهر یزد با مساحتی در حدود ۸۰۰ هکتار را، می‌توان گسترده‌ترین و اصولی‌ترین بافت تاریخ ایران دانست. 

ویژگی‌های متنوع طبیعت این استان برای گردشگران داخلی و خارجی آنقدر جذاب است که این طبیعت چند گونه و کاملا متفاوت، یکی از پرجاذبه‌ترین دیدنی‌های این استان به شمار می‌رود. از یکسو پهنه‌های بیابان و تپه‌های ریگ روان و از دیگر سو و به فاصله نزدیک، ارتفاعات زیبای شیرکوه و ییلاقات سرسبز، دره ها و دامنه‌های آن و گوناکونی آب‌وهوا، اعجاز این شهر را به‌رخ می‌کشد.

دومین شهر تاریخی جهان، جاذبه‌های گردشگری، تاریخی و میراث فرهنگی زیادی دارد که هر کدام از آن ها می‌تواند به تنهایی جاذبه‌ای منحصر‌به‌فرد برای بازدید گردشگران و دوستداران میراث فرهنگی و تاریخ ایران و جهان باشد.

شهر یزد القاب بسیاری را در طول تاریخ به‌دست آورده که هرکدام دارای بار معنایی بالایی است همچون:

«شهر بادگیرها»، «دارالعباده»، «دارالعلم و دارالعمل»، «حسینیه ایران»، «شهر دوچرخه ها»، «شهر شیرینی»، «شهر قنات و قنوت و قناعت» و «شهر آتش و آفتاب».

در استان یزد می‌توان لیست بلندبالایی از برترین‌ گنجینه‌‌های  هنر، فرهنگ و تمدن ایرانی را به شکل بناهای مذهبی، بقاع، مساجد، حسینیه ها، زیارتگاه‌های زرتشتیان، خانه‌های تاریخی، آب انبارها، باغ‌های تاریخی، بادگیرها و بازارچه ها را تهیه کرد که از آن جمله می‌توان به موارد ذیل اشاره داشت: 

مسجد جامع یزد (دارای بلندترین مناره‌های جهان)، مجموعه امیر چخماق، زندان اسکندر، آتشکده زرتشتیان، آب‌انبار شش بادگیری ( تنها آب‌انبار شش بادگیری در جهان)، خانه قدیم لاری‌ها، باغ دولت‌آباد (بلندترین بادگیر جهان)، برج و باروی قدیمی شهر، حمام خان، نارین قلعه (قدیمی‌ترین بنای خشتی جهان)، قنات زارچ (طولانی‌ترین قنات ایران)، سرو ابرکوه (مسن‌ترین درخت جهان)، میدان وقت‌الساعت ( قدیمی‌ترین میدان ساعت شهری ایران)، نخل میدان امیرچخماق ( قدیمی‌ترین نخل چوبی ایران)، مسجد جامع فهرج ( قدیمی‌ترین مسجد ایران) و کاروانسرای زین‌الدین (تنها کاروانسرای دایره‌ای در جهان) 

برخی از تاریخ نویسان معتقدند که قدمت یزد به پیش از اسلام می رسد. برخی دیگر هم می‌گویند که شاید شهر تاریخی یزد را باید در نقطه دیگری غیر از مکان کنونی آن جستجو کرد. اما با این حال قدمت بسیاری از آثار تاریخی کشف شده در شهر یزد به قرن پنجم هجری باز می‌گردد. در عین حال کشف بناهای دیگری متعلق به قرن‌های دوم و سوم هجری، تردیدها را در تخمین قدمت شهر یزد بیشتر می‌کند.

 در هر صورت تاریخ سکونت انسان در این خطه از هزاره سوم پیش از میلاد فراتر رفته است، به‌طوری که در عهد پیشدادیان طایفه‌های در حال کوچ از بلخ به پارس، این سرزمین را یزدان نامیدند و از آن زمان به بعد یزد محل عبادت شد.

دومین شهر تاریخی جهان، به استناد کتب تاریخی و نیز وضعیت شهرسازی آن، دارای پیشینه‌ای چندین هزار ساله و نزد زرتشتیان باستان، شهر مقدس و زیارتگاه پارسیان سایر نقاط بوده است. مورخان یونانی شهر کهن و باستانی یزد را ایساتیس می‌خواندند. نام یزد به نام یکی از امپراتورهای سلسله ساسانی به نام یزدگرد اول باز می‌گردد. پس از دوره ساسانیان دین مبین اسلام دین غالب شهر یزد شد.

عده‌ای از تاریخ‌نویسان، از یزد به عنوان امن‌ترین شهر ایران یاد کرده‌اند؛ چرا که در مقابل حملات و جنگ‌های گوناگون در طول تاریخ مصون مانده‌است. مارکوپولو، جهانگرد ایتالیایی، نیز درباره‌ی یزد می‌گوید که تجار جاده ابریشم، این شهر را به لحاظ امنیت مالی  وجانی دوست دارند.

مشخص‌ترین وجهه یزد، معماری خاص کویری آن و وجود بادگیرها و آب‌انبارها در منظره عمومی شهر است. بادگیرها یکی از عناصر سنتی معماری ایرانی و در واقع برج‌هایی هستند که با توجه به نحوه‌ی ساختمان ویژه‌ی خود، جریان هوا را به داخل بناهای مختلف هدایت می‌کنند. بادگیرها تزییناتی با گچ و آجر به همراه دارند و در قدیم ارتفاع و نوع تزییات آن، بیانگر منزلت اجتماعی و تشخیص صاحب آن بوده است. غالب آب‌انبارهای درون شهری دارای بادگیر هستند که تعداد آن‌ها بین یک تا شش بادگیر متغیر است و به عنوان وسیله‌ای برای تهویه و خنک ماندن آب از آن‌ها استفاده می شود. یزد به سایر شهرهای مرکزی ایران دارای بیشترین تعداد بادگیر است که مرتفع ‌ترین بادگیر جهان یعنی بادگیر باغ دولت آباد با ارتفاع در حدود ۳۴ متر را در خود جای داده است.

از مهمترین کالاهایی که بعنوان سوغات یزد مطرح است، می توان ترمه، سفال، شیرینی‌های سنتی نظیر لوز، باقلوا، قطاب، پشمک و سوهان یزدی را نام برد.

خبرهای یک هفته گذشته

هیچ مطلبی پیدا نشد!